Digital Green Access е иницијатива за дигитална демократија предводена од млади луѓе, која одговара на долготрајниот проблем со непристапноста на јавните институции поради физички бариера за лица со физичка попреченост, родители и старатели со детски колички, за лица кои користат помагала за движење и за лица со оштетен слух и вид.
Проектот го креиравме со цел зајакнување на граѓанскиот простор преку обезбедување дигитални алатки за инклузивна демократија во институциите чија пристапност и физички бариери не треба да исклучуваат никого и треба да обезбедат трансформација на пристапноста на институциите од скриен инфраструктурен проблем во видлив демократски приоритет зашто пристапноста и достапноста на институциите не е привилегија туку основно човеково право.
Активностите овозможија соработка со организациите за лица со попреченост и со јавните институции. Основата ја поставивме но и после завршувањето на овој проект ДАТА БАЗАТА на мобилната апликација ќе продолжи да се надградува и полни со податоци.
Проектот е во имплементација на Фондацијата Импакт Нет и младите лидери од XYZ Green Gen и Impact Hub, ученици од четирите средни училишта во Велес. Креатор на иницијативата и иновацијата е Стевче Дечев, за изведувач на модулот на апликацијата беше избран Иван Трифунов, а координатор на проектот е Александра Димитриоска.
Проектот „Дигитален зелен пристап: Младите мапираат за инклузивна демократија“ е поддржан преку грантовата шема Digital Spark, како дел од проектот Регионален механизам за поддршка EECA, спроведуван од Фондацијата Метаморфозис и TechSoup, во партнерство со CIVICUS и во рамките на Digital Democracy Initiative (DDI), која го опфаќа Глобалниот Југ.
И покрај постоечките законски рамки и Националната стратегија за правата на лицата со попреченост (2023–2030), многу јавни институции сè уште немаат рампи, лифтови, пристапни влезови и јасни информативни системи.
Ова ја ограничува можноста на лицата со попреченост, како и на родителите и старателите со детски колички и другите граѓани со ограничена подвижност, целосно да учествуваат во јавниот живот, да пристапуваат до услуги и да ги остваруваат своите демократски права.
Недостатокот на транспарентни и јавно достапни податоци за пристапноста на институциите дополнително ја продлабочува исклученоста.
Преку проектот Дигитална зелена мапа. Младите мапираат за инклузивна демократија имавме можност да имаме две тренинг обуки и да бидеме плус мотивирани од споделените информации и животни приказни на Далиборка Златева од Здружението на лица со церебрална парализа и други попречености како и од Роза Мојсовска – жената што црта со уста и која цел живот е во количка но е со огромна позитивна енергија и ентузијазам да твори да црта, да инспирира промени.
Преку проектот остваривме меморандум на соработка со Здружението на лица со церебрална парализа и други попречености, снимивме пораки кои ќе се потрудиме преку социјалните медиуми и нашите канали, како и соработката со медиумите да стигнат до што е можно повеќе луѓе и веруваме дека со тоа ќе придонесеме за промена на состојбата, зголемување на свесноста на институциите но и на сите нас за инклузивно општество.
42,9% од институциите што одговориле на прашалникот немаат пристапен тоалет за лица со попреченост, 57% немаат лифт за пристап до услугите на повисоките катови, а кај 43% не постои ниту буџет за подобрување на пристапноста. Ова се дел од резултатите од мапирањето што го спроведува Фондацијата Импакт Нет преку новиот модул Open Doors Institutions 4 ALL, интегриран во мобилната апликација Green Map.
Пристапноста до јавните институции останува сериозен предизвик за голем број граѓани. Ова го покажуваат првичните резултати од мапирањето на пристапноста во рамките на иницијативата Digital Green Access, претставени преку промоцијата на модулот Open Doors Institutions 4 ALL, кој е дел од мобилната апликација Green Map.
Со оваа дигитална алатка, Фондацијата Импакт Нет поставува основа за систематско собирање, мапирање и споделување информации за пристапноста на локалните и државните институции, со цел физичките и другите бариери да станат видливи и да се поттикнат конкретни промени.
Во рамките на проектот се идентификувани 80 локални и државни институции, а институциите се повикани самостојно да ја проценат својата пристапност преку јавно достапен прашалник. Паралелно, проектниот тим спроведува сопствено мапирање во четири категории.
Досега се добиени 20 одговори на прашалникот, а сумираните информации откриваат сериозни недостатоци во инфраструктурната, организациската и институционалната подготвеност за обезбедување еднаков пристап до јавните услуги.
https://www.tiktok.com/@
https://www.tiktok.com/@
– 42,9% од институциите немаат пристапен тоалет за лица со попреченост.
– 57% немаат лифт, дури и кога институцијата е делумно пристапна, а услугите се наоѓаат на повисоките катови.
– 86% немаат простории за доење или пресоблекување на бебиња, што претставува дополнителна бариера за родителите и старателите со мали деца.
– 43% немаат предвидено буџет за подобрување на пристапноста, што отвора прашања за институционалните приоритети и планирањето на потребните инвестиции.
– 72% немаат обучен кадар за помош и поддршка на лицата со оштетен вид.
– 100% од институциите што одговориле на прашалникот немаат информации на Брајово писмо, што укажува на недостиг од соодветни алтернативни начини за информирање на слепите и лицата со сериозно оштетен вид.
– 100% од институциите што одговориле на прашалникот немаат дефибрилатор за итни случаи.
– 58% немаат план за пристапност, што укажува на недоволно систематски пристап кон идентификувањето и отстранувањето на бариерите.
Овие показатели ја нагласуваат потребата пристапноста да се третира како приоритет при планирањето на институционалните буџети, реконструкцијата на објектите, организирањето на јавните услуги и обуката на вработените.
Недостигот од пристапен тоалет, лифт или соодветни информации може да значи дека граѓанинот, и покрај тоа што физички успеал да влезе во објектот, сепак не може самостојно да ја заврши својата работа. Истовремено, недостигот од обучен кадар и алтернативни форми на информирање дополнително ја ограничува самостојноста на лицата со попреченост.
Посебно загрижува фактот што кај дел од институциите не постои ниту планиран буџет за подобрување на пристапноста, ниту план со кој систематски би се утврдувале и отстранувале постојните бариери.
Резултатите се однесуваат на институциите што одговориле на прашалникот и не треба автоматски да се толкуваат како репрезентативна слика за сите 80 идентификувани институции или за сите институции во државата. Сепак, тие претставуваат важна почетна основа за отворање на прашањето за пристапноста и поттикнување институционална одговорност.
Пристапноста е основно човеково и граѓанско право
Во Северна Македонија, според податоците наведени во рамките на иницијативата, има околу 94.000 лица со одредена попреченост или хендикеп, повеќе од 2.000 лица со оштетен вид и над 6.000 лица со оштетен слух.
На овие граѓани им се потребни пристапни простори, јасни информации и услуги приспособени на нивните потреби. Кога ќе се земат предвид и лицата кои користат помагала за движење, постарите лица и родителите или старателите со детски колички, станува јасно дека пристапноста не е прашање што засега мал број луѓе, туку услов за еднакво учество во општеството.
Скали без рампи, недостиг од лифтови, непристапни санитарни простории и отсуство на информации во соодветни формати можат да оневозможат граѓаните самостојно да завршат административна обврска, да пристапат до јавна услуга или да го остварат своето основно граѓанско право.
„Пристапноста до институциите не е привилегија, туку стандард и основно човеково и граѓанско право!“ е пораката на иницијативата.
Целта на проектот е пристапноста да престане да биде скриен инфраструктурен проблем и да стане видлив демократски приоритет. Институциите треба да бидат места каде што сите граѓани можат самостојно и достоинствено да ги остваруваат своите права и обврски, без да зависат од туѓа помош поради несоодветно уредениот простор.
#Open Doors 4 All: дигитална алатка за видливи промени
Модулот Open Doors Institutions 4 ALL е интегриран во мобилната апликација Green Map и овозможува мапирање и прикажување информации за пристапноста на институциите.
Преку оваа алатка, граѓаните добиваат можност полесно да се информираат за условите за пристап, додека институциите добиваат дополнителен поттик да ги препознаат недостатоците и да преземат мерки за нивно надминување.
Процесот се заснова на два комплементарни пристапа: самопроценка од страна на институциите преку јавно достапен прашалник и мапирање од страна на проектниот тим. Со тоа се создава основа за поширока база на податоци, идентификување на критичните точки и поттикнување транспарентност и одговорност.
Фондацијата Импакт Нет ги повикува сите идентификувани институции да се вклучат во процесот, да го пополнат прашалникот и да придонесат за создавање поточна и покомплетна слика за состојбата.
Прашалникот за самопроценка е јавно достапен на следниот линк:
Целта е Велес да стане пример за отворени институции
Со промоцијата на модулот Open Doors Institutions 4 ALL, Фондацијата Импакт Нет ја продолжува својата заложба Велес да стане пример за општина во која јавните институции се подостапни, потранспарентни и поотворени за сите граѓани.
Следниот чекор е активно вклучување на институциите во процесот на самопроценка, дополнување на податоците и препознавање на конкретните инфраструктурни и организациски бариери што го ограничуваат пристапот до јавните услуги.
Резултатите од мапирањето треба да послужат како поттик за институциите да изработат планови за подобрување на пристапноста, да предвидат финансиски средства, да го обучат персоналот и да ги приспособат објектите и информациите кон потребите на сите граѓани.
Пораката на иницијативата е јасна: ниту еден граѓанин не смее да остане зад затворените врати на институциите.
Пристапноста не треба да зависи од добрата волја на поединци, ниту граѓаните да мораат да бараат туѓа помош за да ги остварат своите основни права. Потребни се системски решенија, достапни информации и институции што се отворени за секого.
Open Doors 4 All – за институции без бариери и општество во кое никој не е изоставен.
Целта не е да покажуваме со прст, туку заедно да ги отвориме вратите за сите!
Со промоцијата на модулот Open Doors Institutions 4 ALL, Фондацијата Импакт Нет не сака само да ги прикаже постојните бариери и недостатоци, туку пред сè да поттикне промени, соработка и заедничка одговорност за создавање пристапни институции.
Нашата цел не е да покажуваме со прст кон институциите, туку да го повикаме Велес да стане општина што ќе се менува, ќе ги отстранува бариерите и ќе биде позитивен пример за пристапни институции и инклузивна заедница.
Резултатите од мапирањето треба да послужат како почетна точка за дијалог со локалната самоуправа, јавните институции, граѓанските организации и граѓаните. Наместо проблемите да останат само статистика, тие треба да се претворат во конкретни планови, буџетски приоритети и мерки што ќе овозможат секој граѓанин да пристапи до јавните услуги самостојно, достоинствено и без непотребни пречки.
Веруваме дека Велес има можност да направи исчекор и да покаже дека пристапноста не е само законска обврска, туку вредност на едно одговорно, современо и хумано општество.
Затоа ги повикуваме институциите да се вклучат во процесот, да ги препознаат предизвиците, да ги споделат своите потреби и заедно со граѓаните да работат на решенија. Промената не се постигнува со посочување на проблемите, туку со преземање одговорност и преземање конкретни чекори за нивно надминување.
Нашата визија е Велес да стане пример за општина во која институциите не само што се отворени, туку се навистина пристапни за сите – за лицата со попреченост, лицата со оштетен вид и слух, родителите со детски колички, постарите лица и секој граѓанин на кој му е потребен пристап без бариери.
Зашто вистинската промена започнува кога ќе одлучиме дека никој не треба да биде изоставен.
Open Doors 4 All – заедно да ги отвориме вратите за сите. Велес може да биде пример!